Nước kiềm tính có lợi gì cho sức khỏe? Hiểu đúng 5 giá trị và giới hạn khoa học

Nước kiềm tính ngày càng được nhiều gia đình, văn phòng và người
thường xuyên vận động quan tâm. Lý do không chỉ nằm ở con số pH cao hơn
7, mà còn ở cảm giác dễ uống, thành phần khoáng và một số tín hiệu
nghiên cứu liên quan đến bù nước hoặc khả năng đệm axit.

Tuy nhiên, lợi ích của nước kiềm tính cần được hiểu
đúng. Nước kiềm không phải thuốc, không “kiềm hóa” toàn bộ cơ thể và
không thể thay thế điều trị y khoa. Giá trị thực tế phụ thuộc vào chất
lượng nguồn nước, thành phần khoáng, quy trình xử lý, mức pH phù hợp và
thói quen sử dụng.

Nước kiềm tính là gì?

Nước kiềm tính là nước có pH lớn hơn 7 tại thời điểm đo. Một số loại
có tính kiềm tự nhiên nhờ bicarbonate và khoáng chất; một số khác được
tạo ra bằng thiết bị điện giải hoặc quá trình xử lý phù hợp.

Cần phân biệt hai khái niệm:

• pH cho biết nước đang có tính axit hay bazơ tại
  thời điểm đo;
• Độ kiềm thể hiện khả năng trung hòa axit, thường
  liên quan đến bicarbonate, carbonate và một số thành phần hòa tan.

Hai loại nước có cùng pH chưa chắc có thành phần khoáng hoặc khả năng
đệm giống nhau. Vì vậy, khi nói đến lợi ích sức khỏe, không nên nhìn
riêng một con số pH mà cần xem cả chất lượng nước, khoáng chất, độ an
toàn và cách sử dụng.

1.
Trước hết, nước kiềm tính vẫn giúp cơ thể được cấp nước

Lợi ích chắc chắn nhất đến từ chính việc uống nước đầy đủ. Nước tham
gia điều hòa thân nhiệt, vận chuyển chất dinh dưỡng, hỗ trợ hoạt động
của thận, duy trì thể tích tuần hoàn và nhiều quá trình sinh lý
khác.

Nếu người dùng thấy nước kiềm có vị dễ chịu và nhờ đó chủ động uống
nước đều hơn, đây là giá trị thực tế. Đặc biệt trong môi trường nóng,
khi làm việc ngoài trời hoặc vận động, duy trì thói quen uống nước phù
hợp quan trọng hơn việc chạy theo một mức pH thật cao.

Điểm cần nhớ là lợi ích cấp nước không phải đặc quyền của
nước kiềm. Nước uống an toàn với thành phần phù hợp đều có thể
đáp ứng nhu cầu này. Nước kiềm chỉ trở thành lựa chọn đáng cân nhắc khi
chất lượng được kiểm soát và người dùng cảm thấy phù hợp.

2.
Có tín hiệu nghiên cứu về khả năng phục hồi sau mất nước do vận
động

Một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi trên 100 người trưởng thành khỏe
mạnh so sánh nước điện giải pH cao với nước tinh khiết thông thường sau
khi vận động gây mất nước nhẹ. Nhóm dùng nước pH cao có mức giảm độ nhớt
máu ở tốc độ cắt cao lớn hơn. Tuy nhiên, các chỉ dấu khác như áp suất
thẩm thấu huyết tương, trở kháng sinh học và thay đổi khối lượng cơ thể
không khác biệt đáng kể giữa hai nhóm.

Kết quả này cho thấy nước điện giải pH cao có thể có một số
ảnh hưởng trong giai đoạn phục hồi sau vận động, nhưng chưa đủ
để khẳng định nước kiềm bù nước tốt hơn trong mọi tình huống. Đây mới là
một nghiên cứu với điều kiện cụ thể, sản phẩm cụ thể và thời gian theo
dõi ngắn.

Với người tập luyện, các nguyên tắc nền tảng vẫn là:

• Uống đủ nước trước, trong và sau khi vận động;
• Điều chỉnh lượng uống theo thời tiết, thời gian và cường độ
  tập;
• Khi mất nhiều mồ hôi, cân nhắc nhu cầu điện giải theo hướng dẫn phù
  hợp;
• Không lấy pH làm tiêu chí duy nhất để chọn nước.

3.
Khoáng chất trong nước kiềm có thể đóng góp vào khẩu phần

Một số loại nước kiềm chứa calcium, magnesium hoặc bicarbonate. Khi
có mặt với hàm lượng phù hợp và được công bố, các khoáng chất này có thể
đóng góp một phần vào tổng lượng hấp thu hằng ngày.

Tuy nhiên, lợi ích này đến từ thành phần khoáng thực
tế, không phải chỉ vì nước có pH cao. Nước được nâng pH nhưng
có rất ít khoáng sẽ không tự động mang lại giá trị dinh dưỡng giống nước
khoáng kiềm.

Khi lựa chọn, người dùng nên xem:

1. Nhãn hoặc tài liệu công bố thành phần;
2. Kết quả kiểm nghiệm phù hợp với loại sản phẩm;
3. Hàm lượng sodium nếu đang phải kiểm soát muối;
4. Nguồn nước và công nghệ xử lý;
5. Khuyến nghị sử dụng của nhà sản xuất.

Một chế độ ăn đa dạng vẫn là nguồn dinh dưỡng chính. Không nên dùng
nước kiềm để thay thế thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung được chuyên gia y
tế chỉ định.

4.
Nước pH 8,8 đã cho thấy khả năng bất hoạt pepsin trong phòng thí
nghiệm

Pepsin là enzyme hoạt động trong môi trường axit và liên quan đến cơ
chế của trào ngược. Một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy nước
kiềm pH 8,8 có thể bất hoạt pepsin và có khả năng đệm axit tốt hơn một
số loại nước pH thông thường.

Đây là kết quả đáng chú ý, nhưng cần hiểu đúng giới hạn: nghiên cứu
được thực hiện trong ống nghiệm, không phải thử nghiệm
điều trị trên người. Vì thế không thể suy ra rằng uống nước kiềm sẽ chữa
trào ngược hoặc thay thế thuốc, chế độ ăn và hướng dẫn của bác sĩ.

Người thường xuyên ợ nóng, đau vùng thượng vị, nuốt khó hoặc có triệu
chứng kéo dài nên đi khám. Có thể xem nước kiềm là một lựa chọn đồ uống,
nhưng không nên tự dùng như một phương pháp điều trị.

5. Nước
dễ uống có thể giúp thay thế đồ uống nhiều đường

Nếu một người thích vị của nước kiềm và chọn nó thay cho nước ngọt,
trà sữa hoặc đồ uống có nhiều đường, sự thay đổi thói quen này có thể
mang lại lợi ích. Lợi ích đến từ việc giảm đồ uống nhiều đường và duy
trì cấp nước, không phải do pH tự tạo ra tác dụng đặc biệt.

Đây cũng là cách tiếp cận thực tế cho gia đình và văn phòng: bố trí
nguồn nước dễ tiếp cận, sạch, có vị dễ uống và nhắc mọi người uống đều
trong ngày. Một lựa chọn tốt là lựa chọn mà người dùng có thể duy trì
lâu dài.

Nước kiềm có làm thay
đổi pH máu không?

Cơ thể kiểm soát pH máu trong phạm vi rất hẹp thông qua phổi, thận và
các hệ đệm. Với người khỏe mạnh, uống nước kiềm không đồng nghĩa với
việc “kiềm hóa máu” theo ý muốn.

Dạ dày có môi trường axit để tiêu hóa thức ăn. Sau khi uống, nước sẽ
đi qua hệ tiêu hóa và được cơ thể điều hòa. pH nước có thể ảnh hưởng tạm
thời tại nơi tiếp xúc hoặc làm thay đổi pH nước tiểu trong một số điều
kiện, nhưng điều đó không chứng minh toàn bộ cơ thể đã được “thải độc”
hay chuyển sang trạng thái kiềm.

Vì vậy, PureMan không sử dụng các tuyên bố như:

• Chữa ung thư, tiểu đường hoặc bệnh mạn tính;
• Trung hòa mọi axit trong cơ thể;
• Thải độc, tăng miễn dịch tức thì;
• Thay thế thuốc hoặc tư vấn y khoa;
• pH càng cao thì càng tốt.

Có phải pH càng cao càng tốt?

Không. Health Canada nhận định chưa có bằng chứng thuyết phục rằng pH
ở mức thường gặp trong nước uống tác động trực tiếp đến sức khỏe; pH chủ
yếu là thông số quan trọng trong xử lý, ổn định hệ thống, kiểm soát ăn
mòn và cảm quan.

Nước có pH rất cao có thể tạo vị khó chịu hoặc cảm giác trơn. Quan
trọng hơn, pH không cho biết nước có đạt chỉ tiêu vi sinh, hóa học hay
không. Một mẫu có pH cao vẫn cần được kiểm soát đầy đủ như mọi loại nước
uống khác.

Thay vì hỏi “pH cao nhất là bao nhiêu?”, hãy hỏi:

• Nước có phù hợp để uống trực tiếp không?
• Thành phần khoáng cụ thể là gì?
• Sản phẩm hoặc thiết bị có hướng dẫn sử dụng rõ ràng không?
• Chất lượng có được theo dõi ổn định không?
• Bình, vòi và thiết bị được vệ sinh, bảo trì thế nào?

Ai nên thận trọng
khi sử dụng thường xuyên?

Người khỏe mạnh thường có thể dùng nước uống hơi kiềm nếu sản phẩm an
toàn và dùng đúng hướng dẫn. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận, đang kiểm
soát điện giải, có chế độ hạn chế sodium hoặc đang điều trị bệnh nên hỏi
bác sĩ trước khi thay đổi loại nước sử dụng thường xuyên.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền không nên được áp dụng
một mức pH theo quảng cáo chung. Nhu cầu của từng người khác nhau; trong
nhiều trường hợp, an toàn nguồn nước và lượng uống phù hợp quan trọng
hơn tính kiềm.

Không nên tự pha baking soda hoặc chất kiềm vào nước để uống hằng
ngày. Việc này có thể làm tăng sodium và tạo ra nồng độ không kiểm
soát.

Cách chọn nước kiềm tính hợp
lý

Một lựa chọn có trách nhiệm nên đáp ứng đồng thời các tiêu chí
sau:

1. Có nguồn gốc và mục đích sử dụng rõ ràng;
2. Chất lượng nước được kiểm soát, không chỉ đo riêng pH;
3. Có thông tin về thành phần khoáng khi quảng bá lợi ích từ
   khoáng;
4. pH phù hợp với hướng dẫn của sản phẩm hoặc thiết bị;
5. Bình, chai, vòi và hệ thống cấp nước được vệ sinh đúng cách;
6. Không sử dụng tuyên bố chữa bệnh hoặc “kiềm hóa cơ thể”;
7. Có đơn vị hỗ trợ khi chất lượng, mùi vị hoặc thiết bị bất
   thường.

PureMan
nhìn nhận lợi ích của nước kiềm như thế nào?

PureMan xem nước kiềm tính là một lựa chọn nước uống có giá trị khi
hội đủ ba yếu tố: an toàn, thành phần phù hợp và sử dụng đúng
cách. pH là đặc tính cần theo dõi, nhưng lợi ích không nên được
thổi phồng chỉ từ một con số.

Khi tư vấn, PureMan ưu tiên tìm hiểu nhu cầu thực tế của gia đình,
văn phòng, trường học hoặc cơ sở kinh doanh; đồng thời xem xét nguồn
nước, thành phần khoáng, thiết bị, lịch vệ sinh và bảo trì. Cách làm này
giúp người dùng lựa chọn dựa trên thông tin thay vì chạy theo lời quảng
cáo.

Nếu bạn cần tìm hiểu nước kiềm tính, máy điện giải hoặc giải pháp
nước uống phù hợp tại Vĩnh Long, hãy liên hệ PureMan qua hotline
0270 650 5052 để được tư vấn theo điều kiện sử dụng thực
tế.

Nguồn tham khảo

• Health
  Canada – Guideline Technical Document: pH
• Weidman
  và cộng sự – Effect of electrolyzed high-pH alkaline water on blood
  viscosity in healthy adults
• Koufman và
  Johnston – Potential benefits of pH 8.8 alkaline drinking water as an
  adjunct in the treatment of reflux disease
• WHO
  – pH in Drinking-water

Các nguồn trên được sử dụng để giải thích bằng chứng và giới hạn
khoa học; không hàm ý WHO, Health Canada, PubMed, Springer Nature hoặc
các tác giả nghiên cứu chứng thực PureMan.